COVID-19//

Εμβόλιο της Οξφόρδης: Η χαμηλότερη δόση είναι η λύση;

Αποτελέσματα και προβληματισμοί.


Στα επόμενα 5 λεπτά θα μάθεις:

-Γιατί το εμβόλιο είχε καλύτερη απόδοση με χαμηλότερη πρώτη δόση.

-Πότε θα είναι διαθέσιμο.


Πρόσφατα ανακοινώθηκαν τα πρώτα αποτελέσματα από τις κλινικές δοκιμές για το εμβόλιο της AstraZeneca που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, όμως γεννούν και προβληματισμούς. Το εμβόλιο εισήλθε σε δοκιμές αποτελεσματικότητας φάσης III πριν από τα άλλα εμβόλια όπως της Pfizer και της  Moderna, και οι κλινικές δοκιμές συνεχίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Νότια Αφρική, την Ιαπωνία και τη Ρωσία. Συνοπτικά, βρέθηκε ότι κατά μέσο όρο ήταν 70% αποτελεσματικό σε μια προκαταρκτική ανάλυση των δεδομένων της μελέτης φάσης III. Ωστόσο, η ανάλυση βρήκε μια διαφορά στην αποτελεσματικότητα, ανάλογα με την ποσότητα εμβολίου που χορηγήθηκε. Η χορήγηση δύο πλήρων δόσεων σε διάστημα ενός μήνα φαίνεται ότι ήταν 62% αποτελεσματική, όμως, οι συμμετέχοντες που έλαβαν μια χαμηλότερη ποσότητα εμβολίου στην πρώτη δόση και στη συνέχεια την πλήρη ποσότητα στη δεύτερη δόση ήταν 90% λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν COVID, σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στο σκέλος του εικονικού φαρμάκου.

Τα καλύτερα αποτελέσματα του σχήματος «μισή πρώτη δόση – πλήρης δεύτερη δόση» βασίστηκαν σε δεδομένα από 2.741 συμμετέχοντες στη δοκιμή, ενώ το λιγότερο αποτελεσματικό σκέλος «πλήρης πρώτη δόση – πλήρης δεύτερη δόση» περιελάμβανε 8.895 εθελοντές. Όμως, το δελτίο τύπου της εταιρίας δεν διευκρίνισε σε ποιες ομάδες ανιχνευθήκαν τα κρούσματα της COVID-19. Έτσι, ορισμένοι επιδημιολόγοι  εκτιμούν ότι με βάση τα δεδομένα, θα μπορούσε τελικά και στην ομάδα με  το σχήμα «μισή δόση- πλήρης δόση» το εμβόλιο να έχει επίσης αποτελεσματικότητα κοντά στο 66%.

Ποιοι είναι οι προβληματισμοί

Μια από τις προτεραιότητες για τους ερευνητές είναι να κατανοήσουν γιατί το εμβόλιο φαίνεται να είχε πολύ καλύτερη απόδοση με χαμηλότερη πρώτη δόση. Μία εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι η κλινική δοκιμή μπορεί να μην ήταν αρκετά μεγάλη (δεν είχε δηλαδή αρκετή στατιστική ισχύ) για να μπορεί να μετρήσει τη διαφορά μεταξύ των δύο δασολογικών σχημάτων και οι διαφορές αυτές θα εξαφανιστούν μόλις εντοπιστούν περισσότερες περιπτώσεις COVID-19. Άλλη μια θεωρία που αναπτύχθηκε ήταν ότι μια χαμηλότερη πρώτη δόση οδηγεί ταχύτερα στη δημιουργία ανοσοκυττάρων «μνήμης» που ενεργοποιούνται από την ενίσχυση της δεύτερης δόσης. Επίσης, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ότι ένα μεγαλύτερο διάστημα μεταξύ των δύο δόσεων θα μπορούσε να επιτύχει το ίδιο αποτέλεσμα.

Σε αυτά είχε  διαπιστωθεί  ότι μια χαμηλή   πρώτη   δόση   είχε   σαν   αποτέλεσμα καλύτερη προστασία από ότι μια υψηλότερη πρώτη δόση σε ένα εμβόλιο δύο δόσεων. Οι ερευνητές αυτοί πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μια χαμηλότερη πρώτη δόση οδηγεί ταχύτερα στη δημιουργία  ανοσοκυττάρων  «μνήμης» που ενεργοποιούνται από την ενίσχυση  της δεύτερης δόσης. Επίσης, θεωρούν ότι μεγαλύτερο διάστημα μεταξύ των δύο δόσεων θα μπορούσε επίσης να επιτύχει το ίδιο αποτέλεσμα.

Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα

Η AstraZeneca ελπίζει να συγκεντρώσει περισσότερα δεδομένα σχετικά με την καλύτερη δοσολογία για το εμβόλιο. Η εταιρεία έχει μέχρι στιγμής χορηγήσει το εμβόλιο σε περίπου 10.000 συμμετέχοντες στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της δοκιμής αποτελεσματικότητας, η οποία όμως τέθηκε προσωρινά σε αναστολή για περισσότερο από ένα μήνα το καλοκαίρι, καθώς ήταν υπό διερεύνηση  μια πιθανή νευρολογική επιπλοκή σε έναν συμμετέχοντα. Η εταιρεία τώρα σκοπεύει να ρωτήσει τις ρυθμιστικές αρχές εάν μπορεί να τροποποιήσει τη δοκιμή ώστε να συμπεριλάβει το πιο αποτελεσματικό δοσολογικό σχήμα, αυτό δηλαδή της «χαμηλής πρώτης δόσης – πλήρους δεύτερης δόσης».

Θετικά αποτελέσματα

Ενώ το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και η AstraZeneca προσπαθούν να κατανοήσουν τα δεδομένα της κλινικής δοκιμής τους και συγκεντρώνουν περισσότερα στοιχεία, υπάρχουν ορισμένοι επιπλέον λόγοι αισιοδοξίας σε άλλες πτυχές της απόδοσης του εμβολίου:

  • Κανένας συμμετέχων που έλαβε το εμβόλιο δεν νοσηλεύτηκε ή ανέπτυξε σοβαρή COVID, γεγονός που υποδηλώνει ότι το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό, αποτρέποντας σοβαρές λοιμώξεις.
  • Υπήρξαν επίσης ενδείξεις ότι το εμβόλιο μπορεί να εμποδίσει τους ανθρώπους να μεταδώσουν τον ιό, ακόμη και αν δεν εμφανίζουν συμπτώματα.

Η μάχη των εμβολίων

Την περασμένη εβδομάδα, η Pfizer και η BioNTech ανέφεραν ότι το εμβόλιό τους ήταν 95% αποτελεσματικό και μια ενδιάμεση ανάλυση του εμβολίου της Moderna έδειξε επίσης παρόμοια αποτελεσματικότητα. Οι ερευνητές βέβαια σαφώς προειδοποιούν ότι δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν απευθείας συγκρίσεις των διαφορετικών εμβολίων. Οι διαφορές στα τελευταία αποτελέσματα όμως δείχνουν ότι ακόμα απαιτούνται περισσότερα δεδομένα από τις τρέχουσες δοκιμές αποτελεσματικότητας, ενώ υπάρχει πολύς δρόμος προτού ολοκληρωθεί η συλλογή όλων των δεδομένων, η δημοσιοποίηση και η πλήρης δημοσίευσή τους. 

Η διαθεσιμότητα

Ακόμα και με ένα ερωτηματικό σχετικά με την αποτελεσματικότητά του, το εμβόλιο της Οξφόρδης-AstraZeneca μπορεί να έχει ευρύτερη διάδοση από ότι άλλα εμβόλια έναντι της COVID-19. Το εμβόλιο αυτό είναι σταθερό σε θερμοκρασίες ψυγείου, σε αντίθεση με το εμβόλιο της Pfizer/BioNtech, το οποίο πρέπει να φυλάσσεται στους -70oC έως και ώρες πριν από τον εμβολιασμό. Επιπλέον, το εμβόλιο μπορεί να είναι διαθέσιμο νωρίτερα, σε σχέση με άλλα εμβόλια και σε μεγάλες ποσότητες. Η AstraZeneca εκτιμά ότι θα έχει ετοιμάσει 200 ​​εκατομμύρια δόσεις παγκοσμίως μέχρι τα τέλη του 2020 και έχει ικανότητα παραγωγής 100 έως 200 εκατομμυρίων δόσεων το μήνα μόλις αυξηθεί η παραγωγή. Σύμφωνα με ειδικούς η μάχη μεταξύ όλων αυτών των εμβολίων θα αφορά σε μεγάλο βαθμό και την εφοδιαστική αλυσίδα (logistics) των διαφορετικών εμβολίων.


Ευχαριστούμε θερμά τους Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιο Καστρίτη και Θάνος Δημόπουλο (Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Διάβασε ακόμα:

Έρευνα: 1 στους 5 που νόσησε με COVID-19 μπορεί να εμφανίσει ψυχική διαταραχή

Covid-19: Γιατί πρέπει όλοι να φοράμε μάσκα

Ίσως σε ενδιαφέρει…

COVID-19//

Ποιο το πρόβλημα με το εμβόλιο

COVID-19//

Mix-and-match: εμβολιασμός με mRNA ως 2η δόση μετά από εμβόλιο αδενοϊού

COVID-19//

COVID-19: Πότε αναμένεται το εμβόλιο;

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να διασφαλίσει πως θα έχετε την καλύτερη δυνατή εμπειρία ως επισκέπτης. Όροι Χρήσης