Πώς Να Ξεκολλήσεις Από Τη Σκέψη "Άσπρο-Μαύρο"

Οι παγίδες της διπολικής σκέψης. Πώς θα τις αποφύγεις ενισχύοντας τη νοητική ευελιξία σου.





Στα επόμενα 5 λεπτά θα μάθεις:

- Γιατί πρέπει να σταματήσεις να χρησιμοποιείς τις λέξεις "πάντα" και "ποτέ".
- Πώς θα σταματήσεις να περιορίζεις τις επιλογές σου.

Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να μιλά ή να σκέφτεται με τρόπο απόλυτο; Ή έχεις διαπιστώσει ότι έχεις την τάση να βλέπεις τα πράγματα με ακραίο τρόπο; Άσπρα ή μαύρα; Εάν ναι, ίσως είναι ώρα να αναρωτηθείς κατά πόσο αυτή σου η συνήθεια είναι λειτουργική για τη ζωή σου ή όχι.

Πολλές φορές οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν ανησυχητικές σκέψεις οι οποίες πυροδοτούν το άγχος, το φόβο, την ανησυχία. Μια κατηγορία τέτοιων σκέψεων είναι και η διπολική σκέψη ή αλλιώς όπως μεταφορικά μπορούμε να αναφέρουμε η σκέψη άσπρο - μαύρο.

Τι είναι η σκέψη "ασπρό - μαύρο" 

Αποτελεί μια κατηγορία σκέψης όπου η θεώρηση των πραγμάτων γίνεται με απόλυτους όρους που συμπεριλαμβάνουν πάντα έναν από τους δύο ακραίους πόλους μιας κατάστασης (άσπρο ή μαύρο). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αγνooύνται οι ενδιάμεσες διαβαθμίσεις και οι συμβιβαστικές εναλλακτικές σκέψεις. Είναι μια τάση να βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα άσπρα ή μαύρα γυαλιά σου. Να τα βλέπεις δηλαδή όλα και να τα κρίνεις είτε «καλά» είτε «κακά», «όμορφα» ή «άσχημα», «εύκολα» ή «δύσκολα», «λυπημένα» ή «χαρούμενα». Με αυτόν τον τρόπο, όμως, δεν αναγνωρίζεις τις άλλες αποχρώσεις της ζωής σου.

Πώς σε επηρεάζει;

Η σκέψη “άσπρο-μαύρο” δυστυχώς επηρεάζει μόνο αρνητικά τη ζωή σου. Είναι μια νοοτροπία εντελώς περιοριστική και μη λειτουργική, διότι η ζωή δεν μπορεί να μπει σε κατηγορίες όσο και να προσπαθείς ή θέλεις. Η συγκεκριμένη οπτική μπορεί να σε οδηγήσει να ενεργείς με άκαμπτο και αυτοκαταστροφικό τρόπο. Πιο συγκεκριμένα μπορεί να σε επηρεάσει ως εξης:

Αυξάνει το άγχος

Από τη στιγμή που πρέπει να είναι όλα έτσι όπως τα έχεις φανταστεί, έχεις περισσότερο άγχος για όσα δεν γίνονται έτσι όπως θέλεις. Ταυτόχρονα, καλείσαι να διαχειριστείς τις ματαιώσεις και τις απογοητεύσεις σου. Ο τρόπος σκέψης «άσπρο-μαύρο», ωστόσο, δεν σε αφήνει να αφεθείς στις προοπτικές που ανοίγονται μπροστά σου. Κι όμως αρκετές φορές η ζωή μας δίνει και άλλες επιλογές, πέρα από αυτές τις δύο που έχουμε στο μυαλό μας, οι οποίες μπορεί να φέρουν καλύτερα αποτελέσματα.

Περιορίζει τις επιλογές σου

Όταν τα βλέπεις όλα «άσπρα» ή «μαύρα», δεν λαμβάνεις υπόψη όλους τους εναλλακτικούς τρόπους που υπάρχουν για την αντιμετώπιση ενός ζητήματος, οι οποίοι πιθανότατα να είναι και πιο αποτελεσματικοί. Επίσης βρίσκεσαι ανάμεσα σε δύο επιλογές, ενώ μια τρίτη θα μπορούσε να είναι πιο βοηθητική.

Μειώνει τη συνεργασία

Μέσα από τον διπολικό τρόπο σκέψης, δεν απογοητεύεις μόνο τον εαυτό σου, αλλά και τους ανθρώπους γύρω σου. Από τη στιγμή που βλέπεις τον κόσμο σε στενά και αυστηρά όρια, δυσκολεύεσαι να συνεργαστείς και να βρεις κοινά σημεία αναφοράς με τους άλλους ανθρώπους. Όταν βλέπεις μόνο τον άσπρο μαύρο τρόπο σκέψης, αγνοείς τα άλλα χρώματα της ζωής και αυτό το γεγονός σε κάνει ανένδοτο, ισχυρογνώμων και λιγότερο ευπροσάρμοστο.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Όταν επηρεάζεσαι από τον διπολικό τρόπο σκέψης, βοηθάει να σκεφτείς τα παρακάτω:

-Μια κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με περισσότερους από έναν τρόπους.

-Ένα πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί με περισσότερους από έναν τρόπους.

-Δύο άτομα μπορούν να δουν την ίδια κατάσταση με διαφορετικούς τρόπους και ταυτόχρονα αυτοί οι δύο άνθρωποι μπορούν να έχουν δίκιο.

-Οι ακραίες λέξεις όπως "πάντα", "ποτέ" και "είτε-είτε" μπορούν να αντικατασταθούν από τις λέξεις "συχνά", "κατά περιόδους" ή "σπάνια".

-Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται να ανεχτείς τη σύγχυση και την αβεβαιότητα για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο μέλλον.

-Είναι φυσιολογικό να θέλεις τα πράγματα να παραμείνουν τα ίδια και ταυτόχρονα να αναγνωρίζεις ότι η αλλαγή είναι αναπόφευκτη.

-Δεν μπορείς να γνωρίζεις με βεβαιότητα τι σκέφτεται κάποιος άλλος ή πώς νιώθει. Ψάξε για ενδείξεις και θέσε ξεκάθαρες ερωτήσεις αν θέλεις να μάθεις.

-Κράτα ευγενική στάση και ταυτόχρονα θέσε κατάλληλα και σταθερά όρια.

Και θυμήσου ...

Η σκέψη "άσπρο - μαύρο" ισοδυναμεί με έναν περιορισμό για σένα και δεν πρέπει να αφήνεις τις λανθασμένες πεποιθήσεις να σε περιορίζουν. Ο μόνος λόγος που σου ταιριάζει είναι γιατί πιστεύεις ότι με αυτήν μπορείς να διαμορφώσεις ένα πλαίσιο ώστε να μπορείς να ελέγξεις μία κατάσταση. Δεν ισχύει όμως πάντα αυτό. Κάποιες φορές χρειάζεσαι νέα δεδομένα για να επαναπροσδιορίσεις τα όριά σου, διαφορετικά θα νιώσεις παγιδευμένος. Μην ξεχνάς ότι ο νόμος της εξέλιξης στηρίζεται στο γεγονός ότι επιβιώνουν μόνο όσοι αλλάζουν.


Διάβασε ακόμα:

Πώς Σε Προστατεύουν Οι Αναμνήσεις Της Παιδικής Ηλικίας

6 Τρόποι Για Να Βελτιώσεις Την Διάθεσή Σου


ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ